Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κλιμάκωσε τον εμπορικό πόλεμο που ξεκίνησε μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, ανακοινώνοντας χθες νέους δασμούς σε 184 χώρες. Όλα τα αυτοκίνητα που θα εισάγονται στις ΗΠΑ θα επιβαρύνονται με δασμούς 25% και θα επιφέρουν σημαντικό πλήγμα στη γερμανική βιομηχανία, έναν σημαντικό εξαγωγέα στην κορυφαία οικονομία του κόσμου, δήλωσαν κορυφαίοι εκπρόσωποι του κλάδου. Αυτές οι εισαγωγές αντιπροσωπεύουν σχεδόν το ήμισυ των 16 εκατομμυρίων νέων αυτοκινήτων που αγοράστηκαν στις ΗΠΑ το 2024.
Για να είμαι πολύ ειλικρινής μαζί σας: θα το νιώσουμε. Θα πρέπει να μεταφράσουμε τους δασμούς σε αυξήσεις τιμών και σε πολλές περιπτώσεις αυτό σημαίνει πτώση των πωλήσεων.
δήλωσε χαρακτηριστικά ο Ντερκ Γιαντούρα, πρόεδρος της γερμανικής ένωσης BGA που εκπροσωπεί εισαγωγείς και εξαγωγείς.
Η κίνηση σηματοδοτεί την απόρριψη της βασισμένης σε κανόνες παγκόσμιας εμπορικής τάξης – και έτσι την απομάκρυνση από τη βάση για τη δημιουργία παγκόσμιας αξίας με την αντίστοιχη ανάπτυξη και ευημερία σε πολλές περιοχές του κόσμου.
Δεν είναι “η Αμερική πρώτα”, αυτό είναι “η Αμερική μόνο”,
δήλωσε η Χίλντεγαρντ Μιούλερ, πρόεδρος της γερμανικής ένωσης αυτοκινητοβιομηχανίας VDA, προσθέτοντας ότι το πλήγμα από τους δασμούς θα γίνει αισθητό παγκοσμίως και θα κοστίσει θέσεις εργασίας.
Οι νέοι τελωνειακοί δασμοί που αναγγέλθηκαν χθες Τετάρτη από τον πρόεδρο των ΗΠΑ “δεν θα έχουν παρά μόνο χαμένους”, ξεκαθάρισε σε ανακοίνωσή της η ένωση γερμανικών αυτοκινητοβιομηχανιών, καλώντας την ΕΕ να αντιδράσει “σθεναρά” μεν, αλλά επιδεικνύοντας επίσης “βούληση να διαπραγματευτεί”.
Η ΕΕ καλείται τώρα να δράσει με ενιαίο τρόπο και την απαραίτητη ισχύ, συνεχίζοντας να στέλνει το μήνυμα πως έχει βούληση να διαπραγματευτεί,
ανέφερε σε ανακοίνωσή της ο συλλογικός φορέας της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας, για την οποία οι ΗΠΑ είναι η μεγαλύτερη αγορά.
Επιπτώσεις στη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία
Από πλευράς του, ο Γερμανός υπουργός Οικονομίας Ρόμπερτ Χάμπεκ δήλωσε την Πέμπτη ότι είναι ζωτικής σημασίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση να έχει μια ενιαία απάντηση στους εμπορικούς δασμούς των ΗΠΑ. Επίσης έκανε λόγο για “δασμολογική μανία των ΗΠΑ”, η οποία μπορεί να προκαλέσει “τεράστια ζημιά” παγκοσμίως. Προειδοποίησε επίσης για “ισορροπημένη, σαφή και αποφασιστική απάντηση” της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά ζήτησε και πάλι λύση μέσω διαπραγματεύσεων.
Η δασμολογική μανία των ΗΠΑ είναι πιθανό να ενεργοποιήσει ένα σπιράλ το οποίο θα μπορούσε να παρασύρει χώρες σε ύφεση και να προκαλέσει τεράστια ζημιά παγκοσμίως, με αρνητικές συνέπειες για πολλούς ανθρώπους.
Πάντα πιέζαμε για διαπραγματεύσεις, όχι για αντιπαράθεση. Αυτό εξακολουθεί να είναι το σωστό. Και είναι καλό που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεχίζει να επιδιώκει μια λύση μέσω διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ. Υπάρχει ακόμη λίγος χρόνος για αυτό. Εάν ωστόσο οι ΗΠΑ δεν θέλουν μια λύση μέσω διαπραγματεύσεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα δώσει μια ισορροπημένη, σαφή και αποφασιστική απάντηση. Έχουμε προετοιμαστεί για αυτό.
Η δύναμη της Ευρώπης είναι η δύναμή μας. Έχουμε τη μεγαλύτερη ενιαία αγορά στον κόσμο. Πρέπει να αξιοποιήσουμε αυτή τη δύναμη,
τόνισε ο Χάμπεκ που πρόσθεσε πως ο Τραμπ “πρέπει να νιώσει την πίεση, αναδιπλώνεται μόνο όταν είναι υπό πίεση”
Ήταν ημέρα αυθαιρεσίας. Και αυτό θα αποδειχθεί με πολλούς τρόπους – οι συνέπειες μπορεί να είναι δραματικές,
σημείωσε.
Η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Η Ε.Ε., η οποία βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με δασμούς 20% με βάση την πολιτική του Τραμπ, σχεδιάζει αντίμετρα. Κρατώντας διαβαθμισμένο προσχέδιο λίστας στοχευμένων αμερικανικών προϊόντων, ο Χάμπεκ τόνισε ότι το μπλοκ αναπτύσσει ευρεία, στρατηγική απάντηση “προϊόν ανά προϊόν”.
Ωστόσο, στο μήνυμά του ο Χάμπεκ επεκτάθηκε πέρα από τα αντίποινα. Εκανε λόγο για κομβική στιγμή στο παγκόσμιο εμπόριο και για ευκαιρία για την Ευρώπη να σφυρηλατήσει νέες συμμαχίες.
Συμμαχία με τον Καναδά και το Μεξικό είναι η ημερήσια διάταξη,
τόνισε, δείχνοντας τις άτυπες συνομιλίες με τις δύο χώρες κατά τη διάρκεια της Hannover Messe αυτής της εβδομάδας, μιας από τις μεγαλύτερες εμπορικές εκθέσεις στον κόσμο για τη βιομηχανική τεχνολογία.
Όταν μιλάς μαζί τους, συνειδητοποιείς ότι σκέφτονται ακριβώς όπως εμείς.
Σημείωσε επίσης σπάνια κοινή δήλωση από την Κίνα, την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα που δεσμεύονται να συντονίσουν τις απαντήσεις τους, σημάδι, όπως τόνισε, του πόσο σοβαρά αμφισβητείται η παγκόσμια οικονομική τάξη.
Δεν συμπαθούν ιδιαίτερα ο ένας τον άλλον, αλλά τώρα είναι ενωμένοι για να σταματήσουν αυτό τυφλό οικονομικό χτύπημα,
είπε ο Χάμπεκ.
Ο Χάμπεκ ήταν αμείλικτος στην κριτική του ως προς το σκεπτικό του Τραμπ για τους δασμούς.
Η βασική υπόθεση είναι λανθασμένη. Οι ΗΠΑ έχουν ωφεληθεί πάρα πολύ από την παγκοσμιοποίηση. Το ότι δεν έχουν κατανείμει τα κέρδη δίκαια είναι εσωτερικό τους πρόβλημα. Αλλά το να κατηγορούν άλλους είναι ανέντιμο και επικίνδυνο.
Προειδοποίησε ότι οι δασμοί κινδυνεύουν να προκαλέσουν ύφεση παγκοσμίως. Σύμφωνα με γερμανικές οικονομικές εκτιμήσεις, η ανάπτυξη των ΗΠΑ θα μπορούσε να συρρικνωθεί κατά 1,9% εάν οι δασμοί παραμείνουν σε ισχύ.
Αυξήσεις τιμών και πλήγμα στους καταναλωτές
Η Volkswagen θα επιβάλει “τέλος εισαγωγής” στα αυτοκίνητά της που θα επηρεαστούν από την επιβολή δασμών ύψους 25% για τις εισαγωγές στις ΗΠΑ, ενώ ταυτόχρονα ότι ο γερμανικός όμιλος έχει αναστείλει την σιδηροδρομική μεταφορά αυτοκινήτων από το Μεξικό και την ακτοπλοϊκή από την Ευρώπη.
Η VW έχει ενημερώσει τους αντιπροσώπους της, στους οποίους ανακοίνωσε μεταξύ άλλων ότι η νέα στρατηγική σχετικά με τις τιμές των αυτοκινήτων αναμένεται να έχει συγκεκριμενοποιηθεί έως τα μέσα Απριλίου.
Θέλουμε να κινηθούμε με μεγάλη διαφάνεια σε αυτή την περίοδο αβεβαιότητας,
αναφέρει η διοίκηση στο σημείωμά της προς τους συνεργάτες της και κάνει λόγο για “προσωρινή προσαρμογή”, ενώ διαβεβαιώνει ότι θα συνεργαστεί με εταιρίες logistics για την βελτιστοποίηση της μεταφοράς αυτοκινήτων μόλις ξεκαθαρίσει η κατάσταση στα τελωνεία.
Την περασμένη εβδομάδα η VW προειδοποίησε ότι η επιβολή δασμών και αντι-δασμών θα έχει αρνητικές συνέπειες για την ανάπτυξη και την ευημερία στις ΗΠΑ και σε άλλες οικονομικές περιοχές. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η επιβολή δασμών ύψους 25% στα αυτοκίνητα που εισάγονται στις ΗΠΑ από την Ευρωπαϊκή Ένωση θα επηρεάσει τις εισαγωγές αυτοκινήτων και ανταλλακτικών της αυτοκινητοβιομηχανίας αξίας άνω των 460 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως.
Οι δασμοί θα πλήξουν περισσότερο τους Αμερικανούς και θα κλονίσουν την αυτοκινητοβιομηχανία. Σήμερα η οικονομία της Αμερικής είναι μια οικονομία υπηρεσιών και όχι μια οικονομία που βασίζεται στην κατασκευή. Οι ΗΠΑ κατασκευάζουν πολύ λιγότερα αυτοκίνητα σήμερα, τα οποία ωστόσο εξακολουθούν να αποτελούν βασικό πυλώνα της οικονομίας, την προώθηση της ανάπτυξης και εκατομμυρίων θέσεων εργασίας.
Τα αυτοκίνητα είναι ζωτικής σημασίας για την καθημερινή ζωή των Αμερικανών: πηγαίνουν στη δουλειά, ψωνίζουν, ταξιδεύουν για διακοπές. Οι τιμές είναι ήδη κοντά σε επίπεδα ρεκόρ, με ένα νέο αυτοκίνητο να κοστίζει σχεδόν 50.000 δολάρια κατά μέσο όρο. Και τις επόμενες εβδομάδες ή μήνες οι τιμές θα ανέβουν περισσότερο, καθιστώντας πολύ πιο δύσκολη την αγορά των αυτοκινήτων.
Το Μεξικό είναι η μεγαλύτερη πηγή αυτών των εισαγωγών, στέλνοντας 2,5 εκατομμύρια αυτοκίνητα στις αμερικανικές αντιπροσωπείες. Ο Καναδάς στέλνει άλλα 1,1 εκατομμύρια, ενώ επιπλέον 3,7 εκατομμύρια προέρχονται από χώρες εκτός της Βόρειας Αμερικής, συμπεριλαμβανομένης της Νότιας Κορέας, της Ιαπωνίας και της Γερμανίας.
Πλέον ένα εισαγόμενο αυτοκίνητο αξίας 40.000 δολαρίων θα επιβαρυνθεί με φόρο 10.000 δολαρίων. Και αυτό είναι ένα κόστος θα επωμιστεί η αλυσίδα εφοδιασμού.
Πρέπει να γίνει μια υγιής συζήτηση για το πώς αυτό το κόστος μπορεί να μοιραστεί μεταξύ των προμηθευτών, των (αυτοκινητοβιομηχανιών), των εμπόρων και των τελικών καταναλωτών,
δήλωσε στέλεχος της αυτοκινητοβιομηχανίας την περασμένη εβδομάδα, σημειώνοντας πως ένα μεγάλο ποσοστό θα επιβαρύνει τον καταναλωτή.
Η κυβέρνηση Τραμπ αναμένεται επίσης να επιβάλει δασμούς και στις εισαγωγές των ανταλλακτικών αυτοκινήτων το αργότερο έως τις 3 Μαΐου. Και όταν τεθούν σε ισχύ, αυτό σημαίνει ότι θα κοστίζει περισσότερο η παραγωγή αυτοκινήτων ακόμη και στα αμερικανικά εργοστάσια. Αυτό συμβαίνει επειδή κάθε εγχώριο όχημα περιέχει εισαγόμενα ανταλλακτικά.
Για δεκαετίες, από τότε που τέθηκε σε ισχύ η Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου της Βόρειας Αμερικής (NAFTA) στις αρχές της δεκαετίας του 1990, οι αυτοκινητοβιομηχανίες λειτουργούσαν σαν οι ΗΠΑ, το Μεξικό και ο Καναδάς να είναι μια ενιαία χώρα. Οι εταιρείες διακινούν ανταλλακτικά πέρα από τα σύνορα, αρκετές φορές κατά τη διάρκεια της διαδικασίας συναρμολόγησης ενός οχήματος.
Σήμερα, κάθε ένα από τα 10,2 εκατομμύρια αυτοκίνητα που κατασκευάζονται στα αμερικανικά εργοστάσια έχουν κατά μεγάλο ποσοστό ανταλλακτικά από το Μεξικό και τον Καναδά, σε ποσοστό περίπου 25-60%.
Η ανάλυση της Bank of America αναφέρει ότι οι δασμοί στα ανταλλακτικά αυτοκινήτων θα αυξήσουν το κόστος των αμερικανικών αυτοκινήτων κατά περίπου 4.000 δολάρια. Μια άλλη ανάλυση της Anderson Economic Group ανεβάζει το κόστος σε περισσότερα από 12.000 δολάρια για ορισμένα οχήματα.
Ας είμαστε πραγματικά ειλικρινείς: Μακροπρόθεσμα, οι δασμοί 25% στα σύνορα του Μεξικού και του Καναδά θα άνοιγαν μια τρύπα στην αμερικανική βιομηχανία, τέτοια που δεν έχουμε ξαναδεί,
δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της Ford, Jim Farley.
Τα αυτοκίνητα αποτελούν τη δεύτερη μεγαλύτερη αγορά για τα περισσότερα νοικοκυριά των ΗΠΑ, μετά τη στέγαση. Πέρυσι, οι Αμερικανοί καταναλωτές αγόρασαν περίπου 14 εκατομμύρια νέα αυτοκίνητα και 40 εκατομμύρια μεταχειρισμένα. Αυτό σημαίνει ότι σχεδόν το 40% των αμερικανικών νοικοκυριών αγόρασε αυτοκίνητο το 2024.
Και αυτά τα εκατομμύρια των Αμερικανών θα αντιμετωπίσουν σύντομα υψηλότερες τιμές. Όχι μόνο λόγω του αυξημένου κόστους κατασκευής ενός αυτοκινήτου, αλλά και λόγω της βασικής οικονομικής θεωρίας της προσφοράς και της ζήτησης.
Σχεδόν κάθε αγορά αυτοκινήτου γίνεται μέσω διαπραγματεύσεων μεταξύ του εμπόρου αυτοκινήτων και του αγοραστή, οι οποίες επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από τη διαθεσιμότητα του εκάστοτε αυτοκινήτου. Η μικρότερη προσφορά μεταφράζεται σε υψηλότερες τιμές και αυτό σημαίνει πως από τους δασμούς πιθανό να υπάρξουν εκατομμύρια λιγότερα νέα αυτοκίνητα διαθέσιμα προς πώληση.
Αυτό σημαίνει επίσης πως θα επηρεαστούν οι τιμές και των μεταχειρισμένων αυτοκινήτων καθώς πολλοί αγοραστές θα προτιμήσουν το δεύτερο χέρι από ένα νέο, ακριβότερο όχημα, αυξάνοντας τη ζήτηση.
Την τελευταία εβδομάδα οι Αμερικανοί έσπευσαν να αγοράσουν αυτοκίνητα, πριν εφαρμοστούν οι δασμοί, με τις αυτοκινητοβιομηχανίες να σημειώνουν άλμα στις πωλήσεις τον Μάρτιο, κυρίως στα εισαγόμενα μοντέλα.
Πιθανές απώλειες θέσεων εργασίας
Εκτός από τις υψηλότερες τιμές, λόγω των δασμών εκτιμάται πως θα υπάρξει και σημαντική απώλεια και στις θέσεις εργασίας. Περίπου 1 εκατομμύριο άνθρωποι εργάζονται σε αμερικανικά εργοστάσια που είτε συναρμολογούν αυτοκίνητα είτε παράγουν τα εξαρτήματα που μπαίνουν στα αυτοκίνητα, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Εργασίας.
Η κυβέρνηση Τραμπ λέει ότι ο στόχος των δασμών είναι να δημιουργηθούν πρόσθετες θέσεις εργασίας στον τομέα των αυτοκινήτων, αναγκάζοντας τις αυτοκινητοβιομηχανίες να μεταφέρουν την παραγωγή τους στην Αμερική. Αλλά υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να υπάρξουν απώλειες θέσεων εργασίας πολύ πριν κατασκευαστούν ή επαναλειτουργήσουν νέα εργοστάσια. Αυτό οφείλεται στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η βορειοαμερικανική αγορά.
Εάν τα μεξικανικά και καναδικά εργοστάσια συναρμολόγησης κλείσουν λόγω της απώλειας πρόσβασης στην αμερικανική αγορά, αυτό θα επηρεάσει τους Αμερικανούς προμηθευτές που στέλνουν εξαρτήματα σε αυτά τα εργοστάσια.
Οι αμερικανικές αυτοκινητοβιομηχανίες και οι κατασκευαστές ανταλλακτικών εξήγαγαν 35,8 δισεκατομμύρια σε ανταλλακτικά στο Μεξικό και 28,4 δισεκατομμύρια σε ανταλλακτικά στον Καναδά, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εμπορίου. Έτσι, αυτοί οι εξαγωγείς θα μπορούσαν να αναγκαστούν να περικόψουν την παραγωγή – και τις θέσεις εργασίας στις ΗΠΑ.
Επιπλέον, περίπου 1 εκατομμύριο αυτοκίνητα αμερικανικής κατασκευής, ή το 10% της αμερικανικής παραγωγής, προορίζονται για τον Καναδά και το Μεξικό. Τα αντίποινα των δασμών στα αμερικανικά αυτοκίνητα θα αύξαναν τις τιμές για τους αγοραστές αυτοκινήτων βόρεια και νότια των συνόρων. Αυτό εγκυμονεί κινδύνους για την αμερικανική παραγωγή, με αποτέλεσμα να μειωθούν οι ώρες εργασίας και να υπάρξουν και απολύσεις στα αμερικανικά εργοστάσια.
Και οι εργαζόμενοι στα εργοστάσια αποτελούν μόνο ένα κλάσμα των θέσεων εργασίας στην αυτοκινητοβιομηχανία της χώρας. Άλλα 1,3 εκατομμύρια εργάζονται σε αντιπροσωπείες αυτοκινήτων, ενώ 600.000 εργάζονται σε καταστήματα που πωλούν ανταλλακτικά και αξεσουάρ αυτοκινήτων.
Οι θέσεις εργασίας στα καταστήματα ανταλλακτικών πιθανότατα δεν θα επηρεαστούν, ωστόσο οι θέσεις εργασίας στις αντιπροσωπείες θα μπορούσαν να κινδυνεύσουν από την αναμενόμενη πτώση των πωλήσεων.
Αλλά και όσοι εργάζονται άμεσα στον κλάδο κινδυνεύουν. Υπάρχουν εκατομμύρια ακόμη που παρέχουν υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης της μεταφοράς των αυτοκινήτων αλλά και στον τομέα του μάρκετινγκ.
Ο Τραμπ επέμεινε πως οι δασμοί στα αυτοκίνητα θα έχουν ως αποτέλεσμα οι αυτοκινητοβιομηχανίες να σπεύσουν να κατασκευάσουν ή να επαναλειτουργήσουν εργοστάσια αυτοκινήτων στις ΗΠΑ, είτε μεταφέροντας την παραγωγή σε ανεκμετάλλευτα εργοστάσια, είτε κατασκευάζοντας νέα. Ωστόσο, οι αυτοκινητοβιομηχανίες δεν δείχνουν ότι σχεδιάζουν να μετακομίσουν στις ΗΠΑ και να επενδύσουν δισεκατομμύρια σε νέα εργοστάσια.